كردەی قسەیی ڕاگەیاندن بە پێی تیۆری سیرل لە نووسراوە کارگێڕییەکانی زانکۆی سەلاحەدین- هەولێر
پوختە
كردەی قسەیی ڕاگەیاندن بە پێی تیۆری سیرل لە نووسراوە کارگێڕییەکانی زانکۆی سەلاحەدین- هەولێر
پوختە:
تیۆری کردە قسەییەکان یەکێکە لە گرنگترین تیۆرەکان لە بواری پراگماتیکی زمان، کە گرنگی بە ئەرکە زمانەوانییەکان و کاریگەرییان لەسەر کارلێکی کۆمەڵایەتی دەدات. بە پێی ئەم تیۆرییە زمان تەنها ئامرازێک نییە بۆ گواستنەوەی زانیاری، بەڵکو کردارێکە کە دەتوانێت گۆڕانکاری لە جیهانی دەرەوە یان لە دۆخی گوێگر دروست بکات. بەم پێیە، قسەکردن تەنها وتنی وشە نییە، بەڵکو ئەنجامدانی کردارێکی کۆمەڵایەتی و دامەزراوەییە.
لە نێو پۆلێنەکانی سریل بۆ کردە قسەییەکاندا، کردەی ڕاگەیاندن (Declarations) شوێنێکی تایبەتی هەیە، چونکە ئەم جۆرە کردانە بە پشتبەستن بە پێگەی کۆمەڵایەتی یان پیشەیی قسەکەر دەتوانێت گۆڕانکاری ڕاستەقینە دروست بکات، وەک گۆڕینی دۆخی یاسایی، کارگێڕی یان ڕێکخراوەیی. واتە، هێزی زمان لێرەدا لە نێوان وتار و کرداردا پەیوەندییەکی ڕاستەوخۆ دروست دەکات.
ئەم توێژینەوەیە تیشک دەخاتە سەر نووسراوە کارگێڕییەکانی زانکۆی سەڵاحەددین- هەولێر و وەک دەقێكی فەرمی و ڕێکخراو لە کاریگەرییە زمانییەکانیان دەكۆڵێتەوە. ئەم نووسراوانە ڕۆڵێکی گرنگیان هەیە لە گواستنەوەی زانیاری، ڕاگەیاندنی بڕیارەکان و ڕێکخستنی پەیوەندییە دامەزراوەییەکان. توێژینەوەکە هەوڵ دەدات یاسا و ستراتیژییە زمانەوانییەکان دەستنیشان بکات، کە لە دروستکردنی کاریگەریی کردەی ڕاگەیاندندا بەکاردەهێنرێن. شیکاری نموونە پراکتیکییەکان نیشان دەدات کە کردەی ڕاگەیاندن لەم نووسراوانەدا بە هۆی بەکارهێنانی زمانی فەرمی، فۆڕمی نووسین و دەسەڵاتی دامەزراوەیی، گۆڕانکاری یاسایی و کارگێڕی دروست دەکات. ئەمەش وا دەکات نووسراوەکان تەنها دەقێك نەبن، بەڵکو وەک ئامرازێکی کاریگەر بۆ جێبەجێكردنی بڕیار و چەسپاندنی پێگەی دامەزراوەیی کار بکەن.
ئەنجامی توێژینەوەکە ئەوە دەردەخات کە توخمە سەرەکییەکان، وەک دەقی نووسراو، جۆری زمانی بەکارهاتوو، مەرجەکانی شەرعیەتی دامەزراوەیی و فۆڕمی فەرمیی نووسین ڕۆڵێکی یەکلاکەرەوەیان هەیە لە بەدیهێنانی کاریگەریی کردەی ڕاگەیاندن. بەم شێوەیە، کاریگەریی زمان بەستراوەتەوە بە پێگە و شێوازی بەکارهێنانی.
کلیلە وشەکان: كردەی قسەیی ڕاگەیاندن، نووسراوی کارگێڕی الفعل الكلامي الإعلامي، الكتابات الإدارية، التداولية Declarative Speech Act, Administrative Writings, Pragmatics کنش گفتاری اعلامی، نامه اداری، زبان رسمی، کاربردشناسی
الأفعال الكلامية الإعلامية في الكتابات الإدارية استناداً إلى نظرية سيرلجامعة صلاح الدين– أربيل أنموذجا
ملخص:
تُعدّ نظرية الأفعال الكلامية واحدة من أبرز وأهم النظريات في علم التداولية اللغوية، إذ تُعنى بدراسة الوظائف اللغوية وأثرها المباشر في التفاعلات الاجتماعية والمؤسسية. وتندرج الأفعال الكلامية الإعلانية ضمن التصنيف الخماسي الذي وضعه سيرل، حيث تتميز بقدرتها على إحداث تغييرات فعلية في الواقع الخارجي أو في وضع المخاطَب، وذلك استناداً إلى المكانة الاجتماعية أو الوظيفية للمتكلم.
تركّز هذه الدراسة على الكتابات الإدارية الصادرة عن جامعة صلاح الدين- أربيل، محاولةً الكشف عن الأنماط والاستراتيجيات اللغوية التي تتجلى في هذه الأفعال وتحليلها. وقد جرى تناول الكتابات الإدارية بوصفها نصوصاً منظمة ورسمية تؤدي دوراً محورياً في نقل المعلومات، وتبليغ القرارات، وتيسير التواصل المؤسسي. ويُظهر تحليل النماذج التطبيقية أن الأفعال الإعلانية في هذه الكتابات تُحدث تغييرات قانونية وتنظيمية من خلال توظيف اللغة الرسمية والسلطة المؤسسية.
وتشير نتائج الدراسة إلى أن عناصر أساسية مثل نص الكتاب، والأسلوب اللغوي للفاعل، وشروط الشرعية المؤسسية، والشكل الرسمي للكتابات، تؤدي دوراً حاسماً في تحقيق فاعلية الفعل الإعلاني. ومن خلال تقديم تحليل تفصيلي لأمثلة عملية، تسهم هذه الدراسة في تعزيز فهم دور اللغة في بناء وترسيخ المواقع الإدارية والسلطة المؤسسية، كما يمكن أن تقدّم إرشادات عملية لتحسين مهارات الكتابة الإدارية وزيادة كفاءة التواصل التنظيمي.
کلیلە وشەکان: الفعل الكلامي الإعلامي، الكتابات الإدارية، التداولية كردەی قسەیی ڕاگەیاندن، نووسراوی کارگێڕی، زمانی فەرمی Declarative Speech Act, Administrative Writings, Pragmatics
Declarative Speech Act Based On Searle's Theory In Administrative Writings Of Salahuddin University- Erbil
Abstract
Speech act theory is one of the most important and prominent theories in the science of language pragmatics that examines linguistic functions and their impact on social interactions. Declarative speech acts are one of the types of these acts in searle's five-level classification, which, relying on the speaker's social or occupational status and position, create real changes in the outside world or the state of the addressee. The present study, focusing on administrative writings from salahuddin university, attempts to identify and analyze the patterns and linguistic strategies of these acts. In this paper, administrative writings were examined as structured and formal texts that play an important role in transmitting information, communicating decisions, and facilitating organizational communication. Analysis of real examples shows that declarative acts in these administrative writings create legal, legal, and organizational changes by using official language and institutional authority. The results of this study indicate that key elements such as the text of the administrative writings, the language of the actor, the conditions of institutional legitimacy, and the formal form of correspondence play a decisive role in realizing the effectiveness of declarative action.
By providing a detailed analysis of practical examples, the present study not only contributes to a better understanding of the role of language in creating and consolidating administrative positions and institutional power, but also can provide guidance for improving administrative writing skills and enhancing the efficiency of organizational communication.
کلیلە وشەکان: Declarative Speech Act, Administrative Writings, Pragmatics کنش گفتاری اعلامی، نامه اداری، زبان رسمی، کاربردشناسی كردەی قسەیی ڕاگەیاندن، نووسراوی کارگێڕی، زمانی فەرمی
کنش گفتاری اعلامی بر مبنای نظریه سرلدر نامه های اداری دانشگاه صلاح الدین- اربیل
چکیده:
نظریه کنش گفتاری، از مهمترین و برجسته ترین نظریات در علم کاربردشناسی زبان است که به بررسی کارکردهای زبانی و تأثیر آنها در تعاملات اجتماعی میپردازد. کنشهای گفتاری اعلامی یکی از انواع این کنشهاست در طبقه بندی پنجگانه سرل، که با اتکا به موقعیت اجتماعی یا شغلی گوینده، تغییرات واقعی در جهان خارج یا وضعیت مخاطب ایجاد میکند. تحقیق حاضر با تمرکز بر نامههای اداری دانشگاه صلاحالدین، تلاش دارد الگوها و راهبردهای زبانی این کنشها را شناسایی و تحلیل کند.
در این جستار، نامههای اداری به عنوان متون نظام مند و رسمی که نقش مهمی در انتقال اطلاعات، ابلاغ تصمیمات و تسهیل ارتباطات سازمانی دارند، مورد بررسی قرار گرفتند. تحلیل نمونههای واقعی نشان دهنده آن هستند که کنشهای اعلامی در این نامهها با استفاده از زبان رسمی و اقتدار نهادی، تغییرات قانونی، حقوقی و سازمانی را ایجاد میکنند. نتایج این تحقیق بیانگر آن است که عناصر کلیدی مانند متن نامه، زبان کنشگر، شرایط مشروعیت نهادی و فرم رسمی مکاتبات، در تحقق اثرگذاری کنش اعلامی نقش تعیینکنندهای دارند.
تحقیق حاضر با ارائه تحلیل دقیق نمونههای عملی، نه تنها به درک بهتر از نقش زبان در ایجاد و تثبیت موقعیتهای اداری و قدرت نهادی کمک میکند، بلکه میتواند راهنمایی برای بهبود مهارتهای نگارش اداری و بهینهسازی ساختار و کارکرد ارتباطات سازمانی ارائه دهد.
واژه های کلیدی: کنش گفتاری اعلامی، نامه اداری، زبان رسمی، کاربردشناسی، اقتدار نهادی، دانشگاه صلاحالدین.
کلیلە وشەکان: کنش گفتاری اعلامی، نامه اداری، زبان رسمی، کاربردشناسی Declarative Speech Act, Administrative Writings, Pragmatics الفعل الكلامي الإعلامي، الكتابات الإدارية، التداولية كردەی قسەیی ڕاگەیاندن، نووسراوی کارگێڕی، زمانی فەرمی، پراگماتیک