Original Articles

The battle of badr in the book of knowledge (Ibn qutaybah alــ  dinawari (276AH/890AD ) a histotical and analytical study

  • Fatima Khalid Aziz Department of History/Faculty of Humanities Author
  • Khatab Ismail Ahmed Department of History/Faculty of Humanities Author

Abstract

The battle of badr in the book of knowledge (Ibn qutaybah alــ  dinawari (276AH/890AD ) a histotical and analytical study

The battle of badr (624AD) is a shining and proud moment in Islamic history. It has attracted the attention of historians and researches in this field, as it was one of the pivotal battles in history, in which the messanger of GOD (peace and blessings be upon him) in the second year of the prophet’s hijra. The participation of his leadership of the nation in strengthing the pillars of islam and spreading it throughout the Arabian peninsula.The book of (Alــ  ma’arifa) by (ibn qutaybah alــdinawari) is one of the most important sources that comprehensively and accurately discusses the events, introductions,and outcomes of this immortal battle, it is a primary reference for researchers and those interested in history.The reaserch includes three main lines. The first deals with the most important reasons and motives that led to the outbreak of this battle and the military efforts of the participants, both polytheists and muslims. The second section deals with the results of this battle, The most important of whice were the killing of the prominent leaders of the polytheistsand. The third line deals with the prisoners and those killed in this war, whice was one of the most important results of this battle. The reference to the results of this battle is based on the book (Alــ  ma’arif) mentioned above, with reference to this book with the historical sources and references that dealt with this battle.

 

Keywords: ibn qutaybah Islamic history alــ ma'arifa prophet Muhammad (peace be upon him) battle of badr

معركة بدر في كتاب)  المعارف) لابن قتیبة الدینوري (٢٧٦ھ ــ ٨٩٠م)

معركة بدر عام )٦٢٤م) مرحلة مضیئه‌‌ في التاریخ الإسلامي، ونالت اهتمام المؤرخین والباحثین في هذا المجال لأنها كانت من المعارك المفصلیة فی التاریخ، والتي شارك بها رسول (صلی الله علیه وسلم) في السنه‌ الثانیة للهجرة النبویة‌ الشریفة، هذا المعركة كانت بمثابة التطبیق العملي لقیادته‌ الأمة‌ في تثبیت أركان الإسلام و نشره في أصقاع الجزیره‌ العربیة.یعد كتاب (المعارف) لابن قتیبة الدینوري (٢٧٦هـ ــ٨٩٠ م)، أحد أهم المصادر التي تناولت باستفاضه‌ ودقة مجریات أحداث ومقدمات ومآلات هذه‌ المعركة، ویعد مرجعا رئیسیا للباحثین والمهتمین في التاریخ.

هذا البحث المقدم  یتضمن ثلاثة مباحث رئیسیة، المبحث الأول: یتناول حیاة (ابن قتیبة) ومنهجه وموارده‌ عن معركة بدر، المبحث الثاني: يتطرق إلى ذكر أهم الاسباب والموجبات التي أدت إلی اندلاع هذه‌ المعركة، والجهد العسكري للمشاركین فیها من المشركین والمسلمین، أما المبحث الثالث، یتناول أسرى وقتلى هذه الحرب من الطرفين، وأستند في ذكر نتائج هذه‌ المعركة إلی كتاب (المعارف)، الذي يعد المصدر الرئيس لهذه الدراسة، مع الإشارة إلى أبرز المصادر والمراجع التاریخیة التي تناولت أحداث هذه المعركة.

Keywords: ابن قتیبة التاریخ الأسلامي المعارف الرسول (صلی الله علیه وسلم) معركة بدر

جنگ بدر در کتاب «المعارف» نوشته ابن قتیبه دینوری (۲۷۶ هجری - ۸۹۰ میلادی)

جنگ بدر (۶۲۴ میلادی) مرحله‌ای درخشان در تاریخ اسلام است. این جنگ توجه مورخان و محققان این حوزه را به خود جلب کرده است، زیرا یکی از نبردهای محوری تاریخ بود که پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) در سال دوم هجرت پیامبر در آن شرکت داشتند. این نبرد، نمونه‌ای عملی از رهبری ایشان بر امت در تحکیم ارکان اسلام و گسترش آن در سراسر شبه جزیره عربستان بود.کتاب «المعارف» نوشته ابن قتیبه دینوری (۲۷۶ هجری - ۸۹۰ میلادی) یکی از مهمترین منابعی است که به طور جامع و دقیق وقایع، مقدمات و نتایج این نبرد را پوشش می‌دهد. این کتاب مرجع اصلی برای محققان و علاقه‌مندان به تاریخ است. این تحقیق شامل سه بخش اصلی است. بخش اول به زندگی ابن قتیبه، روش‌شناسی و منابع او در مورد جنگ بدر می‌پردازد. بخش دوم به ذکر مهمترین دلایل و انگیزه‌هایی که منجر به وقوع این نبرد شد و تلاش نظامی شرکت‌کنندگان در آن از مشرکان و مسلمانان می‌پردازد. اما بخش سوم، به اسیران و کشته‌شدگان این جنگ از هر دو طرف می‌پردازد. من در ذکر نتایج این نبرد به کتاب (المعارف) که منبع اصلی این تحقیق است، تکیه کرده‌ام و با مراجعه به برجسته‌ترین منابع و مآخذ تاریخی که به وقایع این نبرد پرداخته‌اند، به این موضوع پرداخته‌ام.

Keywords: ابن قتیبه تاریخ اسلام علم پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) جنگ بدر

شه‌رێ به‌درێ د په‌رتوكا (المعارف) دا یا ابن قتیبة الدینوري (٢٧٦مش ــ ٨٩٠ز)

شه‌رێ به‌درێ ل سالا (٢مش/٦٢٤ز) ئیك ژ بابه‌تێن سه‌رنج ڕاكێش بوو مێژوونڤیس و ڤه‌كوله‌ران  دمێژوویا ئیسلامێ دا، ئه‌ڤ شه‌ره‌ دناڤبه‌را موسلمان و بێباوه‌رێن قوره‌یشییان دا، موسلمان سه‌ركردایه‌تییا پێغه‌مبه‌ری(سلاڤ ل سه‌ربن) سه‌ركه‌فتنه‌ك مه‌زن د ئه‌ڤی شه‌ریدا تورماركرینه‌، ل ده‌ڤ مێژوونڤیسان ده‌سپێكێ گرنگی گه‌له‌ك دان به‌به‌تی ژیانناما پێغه‌مبه‌ری(سلاڤ ل سه‌ر بن) شه‌ڕ و هێرشێن موسلمانان دنڤیسینێن، خودا  وه‌كی (عروة بن الزبیر) ( ٩٤مش ــ ٧١٢ز) و (الزهري) (١٢٤مش ــ ٧٤١ز) (الواقدي)(٢٠٧مش ــ ٨٢٢ز)  (ابن سعد) (٢٣٠مش/ ٨٤٤ز) ئا رمانجا سه‌ره‌كی ژ په‌یدابوونا ئه‌ڤان خواندنان و ڤه‌كولینان ل سه‌ر دیاركرنا روویدانێن شه‌رێ به‌درێ یه‌ ژبه‌كو ئه‌ڤی شه‌ره‌ سه‌ركه‌فتن و ده‌نگڤه‌دانه‌ك مه‌زن بوو دمێژووا مروڤایه‌تی دا، ژ به‌ركو گه‌له‌ك ژ سه‌ركردێن بیباوه‌رێن قوره‌یشی دڤی شه‌ریدا هاتینه‌ كوشتن، و جێگیربوونا هێزا له‌شكه‌ری یا موسلمانان ل مه‌دینێ.  هه‌روه‌سا خاندنا ڕوویدانێن ئه‌ڤی شه‌ری گرنگییه‌كا مه‌زن هه‌یه‌، ژبه‌ركو ب سه‌ركردایه‌تییا پێغه‌مبه‌ری( سلاڤ ل سه‌ر بن) بوو مه‌زنتڕین كه‌سایه‌تی دمێژووا مروڤایه‌تیی دا، وه‌كو هنارتیێ خودای مه‌زن دوماهیك سه‌رپه‌شتكارێ خه‌لكێ یه‌، ژوان مێژوونڤیسێن ده‌سپێكێ یه‌، دپه‌رتووكا خودا (المعارف) گرنگییه‌كا تایبه‌ت دایه‌ ڕوویدانێن شه‌رێ به‌درێ، دگه‌ل دیاركرنا مێژوویا ئه‌ڤی شه‌ری وئه‌گه‌ر و روویدانێن وێ شێوه‌یه‌كی رێزبه‌ندی لدیڤ به‌لگه‌یێن مێژووی دسه‌لمینیت.ڤه‌كولین هاتییه‌ دابه‌شكرن ل سه‌ر سێ ته‌وه‌رێن سه‌ره‌كی، ته‌وه‌رێ ئێكێ: ژیاننامه‌یا (ابن قتیبة)ی رێبازا و ژێده‌رێن ئه‌وی ل سه‌ر شه‌رێ به‌درێ؛ ته‌وه‌رێ دووێ: ئه‌گه‌رێن ده‌سپێكرنا ئه‌ڤی شه‌ری دگه‌ل به‌شداربوونا هژماره‌یا موسلمانا و قوره‌یشییان، هه‌روه‌سا یێن خوارن و ڤه‌خوارنا مووسلمانان ب ستوی خوڤه‌ گرتین؛ ته‌وه‌رێ سییێ: ئه‌نجامێن ڤی شه‌ری دگه‌ل دیاركرنا هژماره‌یا شه‌هیدێن موسلمانان و ئیخسیڕێن وان، و كوشتێن بیباوه‌ران قوره‌یشیی، راگه‌هاندنا رێكا شامێ و مه‌ككه‌هێ ریكه‌كا نه‌ ئارامه‌ بوو كاروانێ بازرگانی بێباوه‌ران.

 

Keywords: ابن قتیبة المعارف مێژوویا ئیسلامێ

Downloads

Download data is not yet available.

How to Cite

Aziz, Fatma, and khatab Ismail. 2026. “The Battle of Badr in the Book of Knowledge (Ibn Qutaybah alــ  Dinawari (276AH 890AD ) a Histotical and Analytical Study”. Twejer 9 (5). https://doi.org/10.31918/twejer.2695.12.

Similar Articles

1-10 of 11

You may also start an advanced similarity search for this article.