هەڵسەنگاندنی گۆڕانی فەزایی ڕووکاری گەرمی شار و دوورگەی فێنک لە شاری سلێمانی لە وەرزی وشکەساڵیدا

چکیده

گۆڕینی دیمەنی شارەکان بەهۆی شارنشینی خێرا و توانای گەرمی و ئەندازەیی شارستانی سێ ڕەهەندی و هەروەها گۆڕانی کەشوهەوا دەتوانێت ببێتە هۆی جیاوازی هاوسەنگی وزە و توانای گەرمکردنەوە لە نێوان شارەکان و دەوروبەریان و ڕوودانی گەرمای شار و دوورگە فێنکەکان. ئەم توێژینەوەیە لێکۆڵینەوەی لە گۆڕانی فەزایی دوورگەی گەرمی ڕووکاری شارەکان (SUHI) و دوورگەی فێنکی شارەکانی ڕووکار (SUCI) لە ناوچەی شارەکانی سلێمانی لە وەرزی وشکەساڵیدا کردووە. گۆڕانکاری فەزایی پلەی گەرمی ڕووی زەوی (LST) و چڕی SUHI\SUCI لە ڕێگەی شەش وێنەی مانگی دەستکردی لاندسات OLI-TIRS 09 کە لە ماوەی 21ی حوزەیران تا 22ی ئەیلوولی 2022 بەکارهێنراوە، تاقیکردەوە. ئەلگۆریتمەکەی تاک پەنجەرە بەکارهات بۆ وەرگرتنەوەی LST ، و شیکاری وێنەی بنەمادار بە شت (OBIA) بەکارهێنرا بۆ پۆلێنکردنی بەکارهێنانی زەوی\ زەوی پۆلەکانی بەرگ. بۆ زانینی بزوێنەری سەرەکی نەخشەکانی LST، پێوەرەکانی پەیوەندیدار وەکوو پێوەرەکانی ڕووەکی جیاوازی ئاسایی (NDVI)، پێوەرەکانی وشکی بنیاتنراو (DBI)، پێوەرەکانی خاکی ڕووتی وشک (DBSI)، پێوەرەکانی ئاوی جیاوازی ئاسایی (NDWI)، خاکی ئاسایی پێوەرەکانی شێ (NSMI)، هەڵمژینی هەڵمژینی (ET)، ئەلبیدۆ و هۆکارەکانی زەوی (بەرزی، لێوار، لایەن و سێبەر ڕزگاربوون) حیساب کران. پەیوەندی نێوان LST و ئەم پێوەرانە پشکنینیان بۆ کرا، و زۆرترین پەیوەندی نەرێنی (r= -0.63) لەگەڵ NDVI و پەیوەندی ئەرێنی (r= 0.15) لەگەڵ DBI دیارە، ئەنجامەکان دەریانخست کە لە ڕووی شار-پێوەر UHI، the... ناوچەی گشتی توێژینەوەکە تووشی SUCI بووە بە بەراورد بە 7 کم لە دەوروبەری شارەکەدا کە شارنشین نەبووە، لە کاتێکدا شێوازی ناوخۆیی-پێوەر نیشان دەدات کە گەرمی و فێنک کاریگەری دوورگەکان بە ئاشکرا لە LULC جیاوازەکانی ناوچەی لێکۆڵینەوەکەدا دەرکەوت.