Reflection of the Lausanne Treaty on Iranian Journalism
DOI:
https://doi.org/10.31918/twejer.2581kq.02کلمات کلیدی:
گهلی كورد، پەیماننامەی لۆزان، دیكۆمێنت، ڕۆژنامهگهریی ئێرانی.چکیده
ڕووماڵی ڕۆژنامهگهری بۆ ئهو گۆڕانكارییانهی كاریگهرییان لهسهر چارهنوس و مافهكانی گهلی كورد ههبووه، به سهرچاوهیهكی گرنگی تۆماری مێژوو دادهنرێت.
پهیمانی لۆزان، كه له لایهن دهوڵهتانی هاوپهیمان و وڵاتانی ناوهند (یهكێتی سییانی) و چهند دهوڵهتێكی ترهوه، لهساڵى (1923ز)دا له وڵاتی سویسرا مۆركرا. ڕێككهوتنامهیهكی فراوانی نێودهوڵهتی بوو، كه یهك سهدهیه، کاریگەرییە نەرێنیەکانی لهسهر مافه نهتهوهییهكانی گهلی كورد بهردهوامه.
ئامانجى سهرهكی ئهم توێژینهوهیه، شهنوكهوی ههواڵ و شڕۆڤهكانی دوو ڕۆژنامهی به ناوبانگ و پڕتیراژی ئێرانییه، كه له ماوهی پهیمانی لۆزاندا، لەگەڵ سانسۆی توند و ئاستهنگه سیاسییهكان، به وردی ڕووماڵی ههڵوێست و گۆڕانكارییهكانى تایبهت به پهیماننامهكهیان كردوه.
دانلودها
مراجع
سهرچاوهی كوردی:
-ئهمین، نهوشیروان مستهفا: چهند لاپهرهیهك له مێژووی ڕۆژنامهوانیی كوردی، ساڵانی نێوان جهنگی جیهانی (1918-1939ز)، بهرگی دووهم، بهڕێوهبهرایهتی گشتی چاپوبڵاوكردنهوه، سلێمانی، 2002.
سهرچاوهی فارسی:
كتێب
أبراهامیان، یرواند: ایران بین دو انقلاب، ترجمه: احمد گل محمدى، نشر نی، چاپ یانزدهم، 1384.
بیات، کاوه: روابط ایران وترکیه از سقوط دولت عثمانی تا برآمدن نظام جمهوری (1297-1302)، انتشارات پردیس دانش، 1394.
بهمنى قاجار، محمد على: تماميت ارضى ايران: سيرى در تاريخ مرزهاى ايران (ج 1)، تهران، موسسة مطالعات و پژوهش هاى سياسى، (1390).
پسیان، نجفقلی و خسرو معتضد: رضاشاه از سوادکوه تا ژوهانسبورگ، تهران، نشرثالث، 1377.
حسین مكی: تاریخ بیست سالە ایران، ج2، تهران، بنگاه ترجمە و نشر كتاب، 1359.
دشتی، علی: ایام محبس، چاپ پنجم، چاپ شرق، 1339.
زیباكلام، دكتر صادق: رضاه شاه، انتشارات روزنه، چاپ اول 1398.
طلوعی، محمود، صدسال صدچهره، تهران، علم، 1371.
قاسمی، سیدفرید : اسناد روزنامهنگاران و مطبوعات به انضمام اسناد چاپ، ناشر: کتابخانه موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی، 1390، چاپ اول.
گ.ب. أكوپف (هاكوپیان)، م.ا. حصارف: كردان گوران و مسألە كرد در تركیە از اغاز جنبش كمالیان تا كنفرانس لوزان، ترجمە سیروس ایزدی، تهران، 1385.
نظامعلی دهنوی: اسنادی از روابط ایران و تركیه (1922-1937)، مركز اسنادو تاریخ دیپلماسی، چاپ اول.
گۆڤار:
امامی خویی محمدتقی (دكتر)، خلخالی سیدمحی الدین: بررسی تثبیت مرزهای ایران و ترکیه در دوره پهلوی اول، مجله علمی-پژوهشی مسكویه، شماره 18، 1390.
پورقلی،م: قومیت گرایی در أذربایجان، ماهیت و عملكرد، نشریه حصون، 1386، شماره 14.
پیمائی، نادر: رضاشاه پهلوی از ألاشت تا ژوهانسبورگ، واشنتنون دی سی، 2005.
روحانی، علیرضا: اسنادی دربارە وضعیت مطبوعات در عصر رضاخان، ادارە كل ارشیو اسناد و موزە دفتر رئیس جمهور، گنجینە اسناد.
حسین رضانژاد: نقش گروههای معارض کرد در مناسبات ایران و ترکیه در دوره پهلوی اول، فصلنامه تاریخ روابط خارجى، تاریخ روابط خارجی بهار و تابستان 1393 - شماره 58 و 59.
ملك زاد، دكتر الهام: روایت روزنامە شفق سرخ از مؤسسات خیریە ایران در دورە رضاشاه، مجله مطالعات تاریخ فرهنگی سال دوم زمستان 1389 شماره 6.
موثقی، سید احمد ؛ نوروزی نژاد، جعفر: دگردیسی در فرهنگ سیاسی ترکیه و غلبه گفتمان اسلامگرایی میانهرو، فصلنامه سياست، پاییز 1395 - شماره 39.
نجفی نژاد، سعید: نقش معاهدات سری جنگ جهانی اول در تجزیە و فروپاشی خلافت عثمانی، فصلنامە علمی-پژوهشی پژوهشنامە تاریخ، تابستان 1395، شمارە 43.
وێبسایت
رحیمی: روزنامهنگاری که با رضاخان درافتاد، به قتل رسید، خبرگزاری فارس نیوز، 12-4-1400هـ.ش.
دهقی پهیماننامهی سیڤهر:
https://treaties.fcdo.gov.uk/awweb/pdfopener?md=1&did=63986
بهزمانی ئینگلیزی
Harold Nicolson, Curzon: The Last Phase, 1919-1925, A Study in Post War Diplomacy, N.Y.Harcurt, 1939.
Holod, Renata-Evin, Ahmet-Ozkan, Suha .2005. MODERM TURKISH ARCHITECTURE.published by the chamber of Architects of Turkey.Second edition.Ankara.
Landau, J M (1995). Pan-Turkism: from irredentism to cooperation. Indiana University Press.
دیكۆمێنت:
سفارت كبرای ایران در اسلامبول به وزارت امور خارجه، اسناد وزارت امور خارجه، ایران، 13مهر 1303، نمره 584، كارتن 42.
بهزمانى توركی:
لوزان صلح معاهدهنامهسی، 24تموز 1923 (دهقی ڕهسهنی پهیماننامهكه له ئهرشیفی توێژهردا پارێزراوه.