The process of Zero drafting in Kurdish language From the perspective of lexical morphological theory
چکیده
بر اساس نظریە صرف تکواژ – بنیاد، تکواژها پایەء فرایند ساختواژە بەشمار می آیند، اما در فرایندی مانند تبدیل (اشتقاق صفر) این نظریە نمی تواند ساخت برخی از واژگان را توصیف کند مانند آنچە در واژەء (زیبا)صفت (زیبا)اسم دیدە می شود. در این فرایند هیچ وندی در ساخت آن دخیل نیست، در این راستا اصولی برای دستور ساخت اینگونە واژگان یافت نمی شود کە در طی فرایند ساختواژە پدیدار می شوند.
الگوی صرف واژگانی می تواند راهکار ساخت این واژگان را مشخص نماید کە در فرایند اشتقاق صفر ساختە می شوند. این روند برپایەء راهکارهای ساختاری در زبان، مشخصاتشان قابل تشخیص می باشد. هنگامی کە واژەها بە عنوان پایە در نظر گرفتە می شوند، وندها فقط نقش تبدیل مشخصات را بر عهدە خواهند داشت. تبدیل مشخصات واژەها، فرایند را آشکار می سازند. در زبان کوردی کل فرایند اشتقاق صفر طبق قوانین دستوری در دومین لایە واژگانی شکل می یابند، بجز افعالی کە از سطح نحوی بە واژگان ورود پیدا می کنند؛ زیرا جایگاە اصلی تکیە آنها تغیر یافتە و در نخستین لایە واژگانی جای می گیرند.
کلمات کلیدی: طرحوارە، اشتقاق صفر، صرف واژگانی، لایە.
The process of Zero drafting in Kurdish language From the perspective of lexical morphological theory
In the basis of morphological morpheme theories, morphemes are considered the primal of formation processes. However, in a process of converting (zero drafting), the theory cannot represent the formation of some words such as in (جوان) -Adj, (جوان) -N. In this process, no affixes are contributing the formation. There is no foundation for the rules of these words which goes through with the process of drafting. It is apparent that lexical morphological models can determine the formation schemas of words which undergoes through the zero-formation process. The characteristics are determined in language on the basis of formation charts. When words become bases, the affixes will only have the function of changing their properties. So modifying the characteristics of words determines the processes. In Kurdish language, all processes of legal Zero drafting formed in the second lexical Strata, except that returns back to the lexical from syntax due to the stress position are the main force in changing the first lexical strata.
کلمات کلیدی: Schema, Zero derivation, Lexical Morphology, Strata.
لە تیۆرەکانی مۆڕفۆلۆژیی مۆڕفیم بناغەدا، مۆڕفیمەكان بە بنەمای پڕۆسەکانی ڕۆنان دادەنرێن، بەڵام لە پڕۆسەیەکی وەک گۆڕین (داڕشتنی سفر)دا، تیۆرەكە ناتوانێت ڕۆنانی هەندێ وشە ڕوونبکاتەوە، وەک لە: [جوان] ADJ[جوان]N دا دیارە. لەم پڕۆسەیەدا هیچ گیرەکێک بەشداریی ڕۆنانەكە ناکات؛ بنەمایەک بۆ پیشاندانی یاسا ڕۆنانیەکانی ئەم وشانە نادۆزرێتەوە، کە بە پڕۆسەی داڕشتن تێدەپەڕن.
مۆدێلەکەی کیپارسکی لە تیۆری مۆڕفۆلۆژیی لێکسیکی، دەتوانێت نەخشەی ڕۆنانی ئەو وشانە دیاریبکات، کە بە پڕۆسەی داڕشتنی سفردا تێدەپەڕن. ئەویش بەپێی بنەمای نەخشە ڕۆنانیەکان تایبەتمەندیەکانیان لە زماندا دیاریدەکرێت. کاتێک وشەکان دەبنە بنکە، گیرەکەکان تەنیا ئەرکی گۆڕانی تایبەتمەندیەکانیان دەبێت. لێرەدا گۆڕانی تایبەتمەندیی وشەکان، پڕۆسەکان دیاریدەكات. لە زمانی کوردیدا هەموو پڕۆسەکانی داڕشتنی سفری یاسامەندانە لە دووەم چینی فەرهەنگیدا پێکدێن، جگە لەو کارانەی لە سینتاکسەوە دەگەڕێنەوە ناو فەرهەنگ، لەبەرئەوەی جێکەوتەی هێزی سەرەکییان دەگۆڕێت، لە یەکەم چینی فەرهەنگی دێن.
کلمات کلیدی: نەخشە، داڕشتنی سفر، مۆڕفۆلۆژیی لێکسیکی، چین.
بر اساس نظریە صرف تکواژ – بنیاد، تکواژها پایەء فرایند ساختواژە بەشمار می آیند، اما در فرایندی مانند تبدیل (اشتقاق صفر) این نظریە نمی تواند ساخت برخی از واژگان را توصیف کند مانند آنچە در واژەء (زیبا)صفت (زیبا)اسم دیدە می شود. در این فرایند هیچ وندی در ساخت آن دخیل نیست، در این راستا اصولی برای دستور ساخت اینگونە واژگان یافت نمی شود کە در طی فرایند ساختواژە پدیدار می شوند.
الگوی صرف واژگانی می تواند راهکار ساخت این واژگان را مشخص نماید کە در فرایند اشتقاق صفر ساختە می شوند. این روند برپایەء راهکارهای ساختاری در زبان، مشخصاتشان قابل تشخیص می باشد. هنگامی کە واژەها بە عنوان پایە در نظر گرفتە می شوند، وندها فقط نقش تبدیل مشخصات را بر عهدە خواهند داشت. تبدیل مشخصات واژەها، فرایند را آشکار می سازند. در زبان کوردی کل فرایند اشتقاق صفر طبق قوانین دستوری در دومین لایە واژگانی شکل می یابند، بجز افعالی کە از سطح نحوی بە واژگان ورود پیدا می کنند؛ زیرا جایگاە اصلی تکیە آنها تغیر یافتە و در نخستین لایە واژگانی جای می گیرند.
کلمات کلیدی: طرحوارە، اشتقاق صفر، صرف واژگانی، لایە.