Reflection of the Lausanne Treaty on Iranian Journalism
Abstract
Reflection of the Lausanne Treaty on Iranian Journalism
Coverage of journalism for the influential changes in the destiny and rights of Kurds is considered significant historical documentation. Lausanne convention which was held among the coalition countries and some other states in Switzerland (1923) is considered an inclusive and international agreement that its negative effects, after a century, are still felt on the Kurdish national rights. The prime purpose of the research is to analyze the news of three renowned Iranian newspapers during the Lausanne conference. Despite severe censorship and political obstacles, the papers were closely covering the attitudes and the changes due to the course of the conference.The main question of the research:How Iranian newspapers covered the Lausanne conference? To answer the question, the content analysis method is used to analyze the news published in two Persian newspapers: (Shafaq Sarkh) newspaper was a state supporter and (Qarni Bestam) newspaper had a critical perspective. The papers were published in Tehran and covered the Lausanne conference in 1923
Keywords: Kurdish people, Lausanne conference, Document, Iranian journalism
ان التغطية الصحفية للتغييرات المؤثرة على مصير وحقوق الشعب الكردي، تعتبر مصدرا مهما للسجل التأريخي. ان معاهدة لوزان التي وقعت من قبل دول الحلفاء في سويسرا في عام 1923، هي اتفاق دولي كانت لها ارهاصاتها المستمرة طوال قرن من الزمان على حقوق الشعب الكردي.
ان الهدف الرئيسي لهذا البحث هو تتبع اخبار وتحليلات اثنتين من اشهر الصحف الايرانية واكثرها نقدا واعلاها اصدارا والتي صدرتا في تلك الاونة، ورغم الرقابة القوية والعقبات السياسية الا انهما غطتا وبدقة المواقف والتغييرات المتعلقة بتلك المعاهدة.
Keywords: الشعب الكردي، معاهدة لوزان، وثائق، الصحافة الايرانية
ڕووماڵی ڕۆژنامهگهری بۆ ئهو گۆڕانكارییانهی كاریگهرییان لهسهر چارهنوس و مافهكانی گهلی كورد ههبووه، به سهرچاوهیهكی گرنگی تۆماری مێژوو دادهنرێت.
پهیمانی لۆزان، كه له لایهن دهوڵهتانی هاوپهیمان و وڵاتانی ناوهند (یهكێتی سییانی) و چهند دهوڵهتێكی ترهوه، لهساڵى (1923ز)دا له وڵاتی سویسرا مۆركرا. ڕێككهوتنامهیهكی فراوانی نێودهوڵهتی بوو، كه یهك سهدهیه، کاریگەرییە نەرێنیەکانی لهسهر مافه نهتهوهییهكانی گهلی كورد بهردهوامه.
ئامانجى سهرهكی ئهم توێژینهوهیه، شهنوكهوی ههواڵ و شڕۆڤهكانی دوو ڕۆژنامهی به ناوبانگ و پڕتیراژی ئێرانییه، كه له ماوهی پهیمانی لۆزاندا، لەگەڵ سانسۆی توند و ئاستهنگه سیاسییهكان، به وردی ڕووماڵی ههڵوێست و گۆڕانكارییهكانى تایبهت به پهیماننامهكهیان كردوه.
Keywords: گهلی كورد، پەیماننامەی لۆزان، دیكۆمێنت، ڕۆژنامهگهریی ئێرانی.
ڕووماڵی ڕۆژنامهگهری بۆ ئهو گۆڕانكارییانهی كاریگهرییان لهسهر چارهنوس و مافهكانی گهلی كورد ههبووه، به سهرچاوهیهكی گرنگی تۆماری مێژوو دادهنرێت.
پهیمانی لۆزان، كه له لایهن دهوڵهتانی هاوپهیمان و وڵاتانی ناوهند (یهكێتی سییانی) و چهند دهوڵهتێكی ترهوه، لهساڵى (1923ز)دا له وڵاتی سویسرا مۆركرا. ڕێككهوتنامهیهكی فراوانی نێودهوڵهتی بوو، كه یهك سهدهیه، کاریگەرییە نەرێنیەکانی لهسهر مافه نهتهوهییهكانی گهلی كورد بهردهوامه.
ئامانجى سهرهكی ئهم توێژینهوهیه، شهنوكهوی ههواڵ و شڕۆڤهكانی دوو ڕۆژنامهی به ناوبانگ و پڕتیراژی ئێرانییه، كه له ماوهی پهیمانی لۆزاندا، لەگەڵ سانسۆی توند و ئاستهنگه سیاسییهكان، به وردی ڕووماڵی ههڵوێست و گۆڕانكارییهكانى تایبهت به پهیماننامهكهیان كردوه.
Keywords: گهلی كورد، پەیماننامەی لۆزان، دیكۆمێنت، ڕۆژنامهگهریی ئێرانی.
Downloads
References
سهرچاوهی كوردی:
-ئهمین، نهوشیروان مستهفا: چهند لاپهرهیهك له مێژووی ڕۆژنامهوانیی كوردی، ساڵانی نێوان جهنگی جیهانی (1918-1939ز)، بهرگی دووهم، بهڕێوهبهرایهتی گشتی چاپوبڵاوكردنهوه، سلێمانی، 2002.
سهرچاوهی فارسی:
كتێب
أبراهامیان، یرواند: ایران بین دو انقلاب، ترجمه: احمد گل محمدى، نشر نی، چاپ یانزدهم، 1384.
بیات، کاوه: روابط ایران وترکیه از سقوط دولت عثمانی تا برآمدن نظام جمهوری (1297-1302)، انتشارات پردیس دانش، 1394.
بهمنى قاجار، محمد على: تماميت ارضى ايران: سيرى در تاريخ مرزهاى ايران (ج 1)، تهران، موسسة مطالعات و پژوهش هاى سياسى، (1390).
پسیان، نجفقلی و خسرو معتضد: رضاشاه از سوادکوه تا ژوهانسبورگ، تهران، نشرثالث، 1377.
حسین مكی: تاریخ بیست سالە ایران، ج2، تهران، بنگاه ترجمە و نشر كتاب، 1359.
دشتی، علی: ایام محبس، چاپ پنجم، چاپ شرق، 1339.
زیباكلام، دكتر صادق: رضاه شاه، انتشارات روزنه، چاپ اول 1398.
طلوعی، محمود، صدسال صدچهره، تهران، علم، 1371.
قاسمی، سیدفرید : اسناد روزنامهنگاران و مطبوعات به انضمام اسناد چاپ، ناشر: کتابخانه موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی، 1390، چاپ اول.
گ.ب. أكوپف (هاكوپیان)، م.ا. حصارف: كردان گوران و مسألە كرد در تركیە از اغاز جنبش كمالیان تا كنفرانس لوزان، ترجمە سیروس ایزدی، تهران، 1385.
نظامعلی دهنوی: اسنادی از روابط ایران و تركیه (1922-1937)، مركز اسنادو تاریخ دیپلماسی، چاپ اول.
گۆڤار:
امامی خویی محمدتقی (دكتر)، خلخالی سیدمحی الدین: بررسی تثبیت مرزهای ایران و ترکیه در دوره پهلوی اول، مجله علمی-پژوهشی مسكویه، شماره 18، 1390.
پورقلی،م: قومیت گرایی در أذربایجان، ماهیت و عملكرد، نشریه حصون، 1386، شماره 14.
پیمائی، نادر: رضاشاه پهلوی از ألاشت تا ژوهانسبورگ، واشنتنون دی سی، 2005.
روحانی، علیرضا: اسنادی دربارە وضعیت مطبوعات در عصر رضاخان، ادارە كل ارشیو اسناد و موزە دفتر رئیس جمهور، گنجینە اسناد.
حسین رضانژاد: نقش گروههای معارض کرد در مناسبات ایران و ترکیه در دوره پهلوی اول، فصلنامه تاریخ روابط خارجى، تاریخ روابط خارجی بهار و تابستان 1393 - شماره 58 و 59.
ملك زاد، دكتر الهام: روایت روزنامە شفق سرخ از مؤسسات خیریە ایران در دورە رضاشاه، مجله مطالعات تاریخ فرهنگی سال دوم زمستان 1389 شماره 6.
موثقی، سید احمد ؛ نوروزی نژاد، جعفر: دگردیسی در فرهنگ سیاسی ترکیه و غلبه گفتمان اسلامگرایی میانهرو، فصلنامه سياست، پاییز 1395 - شماره 39.
نجفی نژاد، سعید: نقش معاهدات سری جنگ جهانی اول در تجزیە و فروپاشی خلافت عثمانی، فصلنامە علمی-پژوهشی پژوهشنامە تاریخ، تابستان 1395، شمارە 43.
وێبسایت
رحیمی: روزنامهنگاری که با رضاخان درافتاد، به قتل رسید، خبرگزاری فارس نیوز، 12-4-1400هـ.ش.
دهقی پهیماننامهی سیڤهر:
https://treaties.fcdo.gov.uk/awweb/pdfopener?md=1&did=63986
بهزمانی ئینگلیزی
Harold Nicolson, Curzon: The Last Phase, 1919-1925, A Study in Post War Diplomacy, N.Y.Harcurt, 1939.
Holod, Renata-Evin, Ahmet-Ozkan, Suha .2005. MODERM TURKISH ARCHITECTURE.published by the chamber of Architects of Turkey.Second edition.Ankara.
Landau, J M (1995). Pan-Turkism: from irredentism to cooperation. Indiana University Press.
دیكۆمێنت:
سفارت كبرای ایران در اسلامبول به وزارت امور خارجه، اسناد وزارت امور خارجه، ایران، 13مهر 1303، نمره 584، كارتن 42.
بهزمانى توركی:
لوزان صلح معاهدهنامهسی، 24تموز 1923 (دهقی ڕهسهنی پهیماننامهكه له ئهرشیفی توێژهردا پارێزراوه.