هەولێن میرێن (قەرەمانی، گەرمیانی و ئایدنی) و چەوانیا ڤەگەراندنا دەستهەڵاتا میرگەهێن خۆ دبن دەستهەڵاتا ئوسمانییان (٨٠٠-٨١٥مش/١٣٩٨-١٤١٣ز)
DOI:
https://doi.org/10.31918/twejer.2692.06کلمات کلیدی:
ئەنادۆڵ، تورکمان ، میرگەهـچکیده
ل نیڤا دوویێ ژ چەرخێ (٧مش/١٣ز) تا دەستپێکێن چەرخێ (٨مش/١٤ز) چەند میرگەهێن تورکمانی ل وەڵاتێ ئەنادۆلێ هاتنە دامەزراندن ژ ئەوانان ژی وەکو میرگەهێن (جانداری و ئوسمانی) ل باکوری، و میرگەهێن (قەرەمانی، ئەشرەفی، حەمیدی، دولقادر-دلغادر و میرگەها رمضانی) ل ناڤەڕاست و باشورێ ئەنادۆڵێ، دیسان لایێ ڕۆژئاڤایێ میرگەهێن گەرمیانی، ئایدن، ساروخان، قەراسی و مەنتەشە هاتبوونە دامەزراندن. پشتی دروستبوونا ئەڤان میرگەهان و ژ ناڤچوونا دەولەتا سەلجۆقییێن ڕۆمێ (٧٠٧مش/١٣٠٨ز)، میرگەهێن بهێزێن تورکمانی هەولدان ببنە میراتگرێ دەولەتا سەلجۆقی و هێزا ئێکانە ل وەڵاتێ ئەنادۆڵێ، ژئەوان ژی وەکو میرگەهێن (قرامانی، ئوسمانی و گەرمیانی)، لسەر ئەڤێ چەندێ ژی چەندین بەرئێککەفتێن لەشکەری دناڤبەرا ئەواندا هاتنە رویدان، ئەڤ چەندەژی تا دویماهییێن چەرخی(٨مش/١٤ز) بەردەوام بوو، و ئوسمانیان شیان هەمی میرگەهان بکەنە دبن دەستهەڵاتا خودا و ببنە هێزا ئێکانە ل ئەنادۆڵێ، پشتی ئەڤێ چەندێ میرێن ئەڤان میرگەهان کەڤتنە هەولدانێن ڤەگەراندنا دەستهەڵاتا مرگەهێن خۆ، و ژبوو ئەڤێ چەندێ پەنا برنە دەف تەیمور لەنگی و داخوازا هاتنا ئەوی بۆ ئەنادۆلێ و هێرشکرنا لسەر ئوسمانیان ژێکرن، ئەڤ چەندە لدەف تەیمور لەنگی ژی یا پەسەندکری بوو، لەورا پشتی سالا (٨٠٠مش/١٣٩٨ز) ئامادەکارییێن هێرشا بۆ سەر ئەنادۆڵێ و ئوسمانیان دەستپێکرن، و لسالا (٨٠٤مش/١٤٠٢ز) دشەرێ ئەنقەرەدا شیا لسەر ئوسمانیان سەربکەڤیت، ب ئەڤێ چەندێ دەرفەت بۆ میرێن میرگەهێن تورکمانی (قەرەمانی، گەرمیانی و ئایدنی) چێبوو کۆ جارەکادی دەستهەڵاتا میرگەهێن خۆ ڤەگەریننەڤە.
