توێژینەوەی ڕەسەن

The principle of independence in drafting and amending the constitution

  • بڵاو کرایەوە 2025-01-15
  • ژمارە بەرگ 7 ژمارە 4 (2024): بەرگی ٧ - ژمارە
  • DOI ناسێنەری سەرچاوە دیجیتاڵییەکان https://doi.org/10.31918/twejer.2574.49
  • Faisal Sadeq Tofiq Soran University -College of Law-Political Science and Administration, توێژەر
  • Khamosh Omar Abdullah Legal Advisor to the Kurdistan Regional Parliament توێژەر

پوختە

دەستوور به‌ بڕبڕەی پشتی سیستەمی یاسایی و سیاسی هەر وڵاتێک داده‌نرێت. سروشتی سیسته‌می حکومەت دیاری دەکات، ئەو ڕێسایانە دادەمەزرێنێت کە پەیوەندی دەوڵەت لەگەڵ هأووڵاتیان ڕێکدەخات و گەرەنتی پێویست بۆ پاراستنی ماف و ئازادی تاکەکان دابین دەکات.

ئەم توێژینەوەیە بەدواداچوون ده‌كات بۆ کاریگەریی گۆڕانکارییە نێودەوڵەتییەکان و بنەما یاساییە جیهانیه‌ گشتگیرەکان، بەتایبەتی ئەوانەی پەیوەستن بە پاراستنی مافەکانی مرۆڤ، لەسەر دەستوورە نیشتمانییەکان و تا چەند ئەم هۆکارانە کاریگەرییان لەسەر سەربەخۆیی دەوڵەتان هەیە لە داڕشتنی دەستوورەکانیاندا. لێکۆڵینەوەکە تیشک دەخاتە سەر ئەو پرسیارە نأوەندییە کە ئایا پرۆسەی داڕشتن یان هەموارکردنەوەی دەستوورەکان بە هۆی زیادبوونی فشار و کاریگەرییە نێودەوڵەتییەکانەوە وازی لە سیمای سروشتی نأوخۆیی خۆی هێنأوە، یان ئایا دەوڵەتان هێشتا مافی سەروەری خۆیان بۆ داڕشتن و هەموارکردنەوەی دەستوورەکانیان بەگوێرەی ئیرادەی خۆیان و بارودۆخی نأوخۆیی خۆیان پاراستووە.

کلیلە وشەکان: بنەمای سەربەخۆیی دەستووری، دەستوورە سەپێنرأوەکان، دەستوورە دیموکراسیەکان، هەموارکردنەوەی دەستوور.

The principle of independence in drafting and amending the constitution

The constitution represents the backbone of the legal and political system of any state. It defines the nature of the system of governance، establishes the rules that regulate the relationship between the state and its citizens، and provides the necessary guarantees to protect individual rights and freedoms. This research examines the impact of international changes and global legal principles، particularly those related to human rights protection، on national constitutions and the extent to which these factors affect the autonomy of states in drafting their constitutions. The study focuses on the central question of whether the process of drafting or amending constitutions has relinquished its purely domestic nature due to increasing international pressures and influences، or whether states still retain their sovereign right to draft and amend their constitutions in accordance with their internal will and circumstances.

کلیلە وشەکان: Principle of Constitutional Independence، Imposed Constitutions، Democratic Constitutions، Constitutional Amendment.

الدستور يمثل العمود الفقري للنظام القانوني والسياسي لأي دولة، فهو يُحدد طبيعة نظام الحكم، ويُرسي القواعد التي تنظم علاقات الدولة بالمواطنين، ويوفر الضمانات اللازمة لحماية حقوق الأفراد وحرياتهم. يستعرض هذا البحث تأثير التغيرات الدولية والمبادئ القانونية العالمية، وخاصة تلك المتعلقة بحماية حقوق الإنسان، في الدساتير الوطنية ومدى تأثير هذه العوامل في استقلالية الدول في صياغة دساتيرها. يركز البحث على السؤال المحوري حول ما إذا كانت عملية وضع أو تعديل الدساتير قد تخلت عن طابعها الداخلي البحت بسبب الضغوط والتأثيرات الدولية المتزايدة، أم أن الدول لا تزال تحتفظ بحقها السيادي في صياغة وتعديل دساتيرها بما يتوافق مع إرادتها الذاتية وظروفها الداخلية. يعتمد البحث على تحليل معمق للتفاعل بين الالتزامات الدولية ومبدأ الاستقلال الدستوري، ويستكشف كيف تتأثر الدول بهذه العوامل عند اتخاذ قراراتها الدستورية، سواء كان من حيث الالتزام بالمعايير الدولية أو عبر الحفاظ على سيادتها الدستورية.

کلیلە وشەکان: مبدأ الاستقلال الدستوري، الدساتير المفروضة، الدساتير الديمقراطية، التعديل الدستوري.

دەستوور به‌ بڕبڕەی پشتی سیستەمی یاسایی و سیاسی هەر وڵاتێک داده‌نرێت. سروشتی سیسته‌می حکومەت دیاری دەکات، ئەو ڕێسایانە دادەمەزرێنێت کە پەیوەندی دەوڵەت لەگەڵ هأووڵاتیان ڕێکدەخات و گەرەنتی پێویست بۆ پاراستنی ماف و ئازادی تاکەکان دابین دەکات.

ئەم توێژینەوەیە بەدواداچوون ده‌كات بۆ کاریگەریی گۆڕانکارییە نێودەوڵەتییەکان و بنەما یاساییە جیهانیه‌ گشتگیرەکان، بەتایبەتی ئەوانەی پەیوەستن بە پاراستنی مافەکانی مرۆڤ، لەسەر دەستوورە نیشتمانییەکان و تا چەند ئەم هۆکارانە کاریگەرییان لەسەر سەربەخۆیی دەوڵەتان هەیە لە داڕشتنی دەستوورەکانیاندا. لێکۆڵینەوەکە تیشک دەخاتە سەر ئەو پرسیارە نأوەندییە کە ئایا پرۆسەی داڕشتن یان هەموارکردنەوەی دەستوورەکان بە هۆی زیادبوونی فشار و کاریگەرییە نێودەوڵەتییەکانەوە وازی لە سیمای سروشتی نأوخۆیی خۆی هێنأوە، یان ئایا دەوڵەتان هێشتا مافی سەروەری خۆیان بۆ داڕشتن و هەموارکردنەوەی دەستوورەکانیان بەگوێرەی ئیرادەی خۆیان و بارودۆخی نأوخۆیی خۆیان پاراستووە.

کلیلە وشەکان: بنەمای سەربەخۆیی دەستووری، دەستوورە سەپێنرأوەکان، دەستوورە دیموکراسیەکان، هەموارکردنەوەی دەستوور.

داگرتنەکان

هێشتا داتای داگرتن بەردەست نییە.

چۆنییەتی بەکارهێنانی سەرچاوە

Tofiq, Faisal Sadeq, and Khamosh Omar Abdullah. 2025. “The Principle of Independence in Drafting and Amending the Constitution”. گۆڤاری توێژەر 7 (4): 1339-60. https://doi.org/10.31918/twejer.2574.49.

توێژینەوە هاوشێوەکان

11-20 لە 54

تۆ دەتوانیت گەڕانی پێشکەوتو کارا بکە بۆ دۆزینەوەی توێژینەوە هاوشێوەکان بەکار بهێنیت بۆ ئەم توێژیینەوەیە.