ههڤبهركرنا نفشی د پێكهاتا گرێیا ناڤییا سادهیا گۆڤهرا بههدینى و ههورامیدا
DOI ناسێنەری سەرچاوە دیجیتاڵییەکان:
https://doi.org/10.31918/twejer.2583.21کلیلە وشەکان:
Grammatical gender, simple noun phrase, structuresپوختە
نفش ب شیوەیەکێ گشتی گرێدایە ب بایۆلۆجییا گیاندار(نێر، مێ)يانڤە، بەلێ د زمانیدا گرێدایە ب جهناڤ و ناڤانڤە، سیستەمەکێ زمانییە، بەلێ ئەڤ تایبەتمەندییە هەمی زمانان نینە. زمانێ کوردی ئێک ژ ئەوان زمانانە، کو نفشێ ڕێزمانی(نێرین، مێین) لگەل ناڤێن گیاندار و بێگیانانژی ب شیوەیێ نیشانەیەکا ڕێزمانی دهێت.
ههڤبهركرنا نفشی د پێكهاتا گرێیا ناڤییا سادهیا زمانێ كوردیدا بابهتهكێ گرنگ و كاریگهره د ئاستێ سینتاکسێدا، چونکی نفش د ڕێزمانێدا ب شیوەیێ نیشانەکی لگەل پێکهێنێن گرێیێدا دەردکەڤیت، د هندەک باراندا پەیوەندییەکا ڕێزمانی د ناڤبەرا پێکهێنێن گرێیێدا پەیدادکەت و د هندەک بارێن دیدا دبیتە پێکهێنێ گرێیێ، سەبارەت دەرکەڤتنا نفشی و جۆرێ نفشێ(نێرین، مێین) د پێكهاتهیا گرێیا ناڤییا سادهدا بههراپتریا جاران سهره و هندهك جاران ژى دیاركهر بڕیارێ لسهر بكارهینانا نفشى ددهت بۆ دهستنیشانكرن و ب نفشكرنا گرێیێ، ئهڤ چهنده دبیته تایبهتمهندییهكا سینتاكسى د زمانیدا.
ئەڤ ڤەکۆلینە لدویڤ ڕێبازا پەسنی شڕۆڤەکاری هاتییە ئەنجامدانێ و گرنگییا ئەڤێ ڤەکۆلینێ ئەوە، گۆڤهرا بههدینى و ههورامى ژ ئهوان گۆڤهرێن زمانێ کوردینە، كو بکارهینانا نفشێ ڕێزمانی وەک تایبەتمەندییەکا سینتاکسی د پیکهاتا گرێیا ناڤییا هەر دوو گۆڤەرانەدا هەیە و ڕۆلهكێ بەرچاڤ و كارتێکەر د ههر دۆخهكێ ڕێزمانیدا دگێڕیت.
ئارمانجا سەرەکییا ئەڤێ ڤەکۆلینێ دیارکرنا لایەنێ وەکهەڤی و ژهەڤجوداییا هەبوونا نفشى و ئەگەرێ گوهۆڕینا فۆڕم و جهێ هاتنا ئەوان نیشانەیان د دۆخێن جودایێن پێکهاتا گرێیا ناڤییا سادەیا بەرفرەهکریدایە، ژ گرنگترین پرسیارێن ڤەکۆلینێ ئەڤەنە: ئەرێ د کیژ گۆڤەرێدا نیشانەیا نفشی د دۆخەکێ دیارکریدا پتر ژ فۆڕمەکى هەیە؟ ئەرێ کەتیگۆری و تایبەتمەندییا ڕێزمانییا کیژ پێکهێنێن گرێيێ پتر کارتێکرنێ لسەر جۆرێ نفشێ(نێرین، مێین) د گرێیێدا هەیە؟