البنية التركيبية للإضافة في اللغة الكردية في اطار النحو التکویني لغلدبیرغ
الملخص
البنية التركيبية للإضافة في اللغة الكردية في اطار النحو التکویني لغلدبیرغ
الكلمات المفتاحية: قواعد التكوين والتراكب والبنية الشكلية والبنية الدلالية
An Analysis of the Genitive Linker in Kurdish Language Within Goldberg'sConstruction Grammar Framework
This study examines the genitive linker in Kurdish by analyzing the grammatical and semantic structures found in the collected examples. To identify and describe how the genitive linker functions, the research uses Goldberg’s Construction Grammar (1995) as its main theoretical framework. This model allows an analysis that combines both semantic and grammatical perspectives. To keep the study focused, the data is limited to two poetry collections by Abdullah Pashew: Salm Pola and Kanarîş Dûr. In Kurdish, the genitive linker has only one morphological form, but it expresses several different meanings. Because of this, Construction Grammar is a suitable approach for showing and explaining these various meanings. The analysis shows that the poet uses the genitive linker in several ways. Among these, the possessive meaning is the most common, while the comparative meaning appears the least. These patterns reflect part of the poet’s personal poetic style.
الكلمات المفتاحية: Kurdish Language Construction Grammar Genitive Linker Goldberg
پێکهاتەی خستنەسەری زمانی کوردی لە چوارچێوەی ڕێزمانی پێکهێنانی گۆلدبێرگدا
ئەم توێژینەوەیە هەوڵێکە بۆ دەستنیشانکردن و خستنەڕووی پێکهاتەی خستنەسەر لە زمانی کوردیدا، ئەمەش دوای دۆزینەوەی هەردوو پێکهاتەی فۆڕمی و پێکهاتەی واتایی ئەو نموونانەی لە توێژینەوەکە وەرگیراون.
لەم توێژینەوەیەدا بۆ شیکردنەوەی داتاکانی پێکهاتەی خستنەسەر و لێکدانەوە و دەستنیشانکردنی پێکهاتەی پێکهاتەکان پشت بە تیۆری ڕێزمانی پێکهێنانی گۆلدبێرگ ١٩٩٥ بەستراوە. کە ئەم ڕێزمانە لە شیکردنەوەی داتاکانیدا پشت بە هەردوو پێکهاتەی فۆڕمی و پێکهاتەی واتایی کەرەستەکان دەبەستێت. لەگەڵ ئەوەشدا بۆ سنووردارکردنی چوارچێوەی داتای توێژینەوەکە دیوانی ''سەوڵم پۆڵا و کەناریش دوور''ی عەبدوڵا پەشێو وەرگیراوە.
پێکهاتەی خستنەسەر لە زمانی کوردیدا ئەگەرچی لە ڕووی فۆڕمەوە یەک قاڵبی هەیە، بەڵام لە ڕووی واتاوە ئەم پێکهاتەیە خاوەنی واتای جۆراوجۆرە، بەمەش تیۆری ڕێزمانی پێکهێنان تیۆرێکی گونجاوە بۆ لێکدانەوە و شیکردنەوەی ئەم پێکهاتە و دەستنیشانکردنی واتا جیاوازەکانی ئەم پێکهاتەیە.
دوای شیکردنەوە و پۆلێنکردنی پێکهاتەکان، دەردەکەوێت شاعیر لە پێکهاتەی خستنەسەردا، فۆڕمی ئەم پێکهاتەیەی بۆ کۆمەڵێک مەبەستی جیاجیا بەکارهێناوە، لەپاڵ ئەمانەشدا خستنەسەری خاوەندارێتی زۆرترین جار بەکارهێناوە و خستنەسەری پلەییش کەمترین جار بەکارهێناوە، ئەمەش دەکرێت وەک شێوازی شاعیر لێکبدرێتەوە.
الكلمات المفتاحية: ڕێزمانی پێکهێنان، خستنەسەر، پێکهاتەی فۆڕمی، پێکهاتەی واتایی