نقد تاریخ¬گرایی نو در رمان یک پرونده کهنه رضا جولایی

چکیده

رضا جولایی از نویسندگان معاصر پرکاری است که آثار داستانی وی به لحاظ روایت کردن تاریخ مشهور شده است. رمان «یک پرونده کهنه» بازگو کننده روایتی تاریخی از قتل محمد مسعود روزنامه­نگار دوره پهلوی است. مقاله پیش رو، تحلیلی است بر این رمان از منظر نقد تاریخگرایی نوین که غایت آن  بررسی آثار ادبی دوره های مختلف تاریخ، برای آشکارسازی روابط قدرت و ساخت های اجتماعی و ایدئولوژیک هر دوره تاریخی است. از این منظر تفاوتی بین متون ادبی و غیر ادبی وجود ندارد. بلکه سعی در ارائه نوعی تفسیر انتقادی دارد

که روابط قدرت را به عنوان مهمترین زمینه در متون مختلف بررسی می کند و در حقیقت متن را فضایی می­داند که در آن ارتباط بین قدرت ها خود را آشکار می­نمایاند­ و نظریه فوکو دربارۀ گفتمان که طی آن گفتمان­های مسلط بر جامعه ایران را در آن دوره از طریق روایت­های تاریخی رمان مورد بررسی قرار می­دهد تا تصویری واضح­تر از این رویدادها به دست دهد. نتایج تحقیق نشان می­دهد از جمله گفتمان‌های بازنمایی شده در رمان یک پرونده کهنه، می‌توان به گفتمان‌های مسلط ارتش شاهنشاهی و مقابل آن، حزب توده و نیز بازخورد آنها در میان روشنفکران و تودۀ مردم اشاره کرد.