توێژینەوەی ڕەسەن

شیكردنەوەی جوگرافیی هەڵبەزودابەزی پلەی گەرمی و باران لە قەزای سۆران لەنێوان ساڵانی (2002-2021) توێژینەوەیەكە لە ئاووهەوای پراكتیكی

  • وەرگیراوە 2023-12-18
  • بڵاو کرایەوە 2024-04-01
  • ژمارە بەرگ 6 ژمارە 2 (2023): بەرگی ٦ - ژمارە ٢
  • DOI ناسێنەری سەرچاوە دیجیتاڵییەکان https://doi.org/10.31918/twejer.2362.24
  • أحمد سعید أحمد بەشی جوگرافیا، فاکەلتی ئاداب، زانکۆی سۆران توێژەر
  • ئازاد عثمان رسول بەشی جوگرافیا، فاکەلتی ئاداب، زانکۆی سۆران توێژەر

پوختە

شیكردنەوەی جوگرافیی هەڵبەزودابەزی پلەی گەرمی و باران لە قەزای سۆران لەنێوان ساڵانی (2002-2021) توێژینەوەیەكە لە ئاووهەوای پراكتیكی

ئاووهەوا و گۆڕانکاری توخمەکانی بایەخی زۆریان هەیە، چونکە کاردەکەنە سەر دەرامەتی ئاوی و کشتوکاڵ و ژینگە و زۆر لایەنی تری ژیانی مرۆڤ. ئەم توێژینەوەیە هەوڵێكی زانستییە، دەربارەی شیكردنەوەی هەڵبەزودابەزی پلەی گەرمی و باران لە قەزای سۆران لەنێوان ساڵانی (2002-2021). كە تێیدا شیكردنەوە بۆ لادان و هەڵبەزودابەزی ئاووهەوایی كراوە و هۆكارەكانی خراونەتەڕوو. ئامانج لەم توێژینەوەیە دەستنیشانكردنی بڕ و سروشتی ئەو گۆڕانكارییانەیە كە لە ئاووهەوای ناوچەكەدا ڕوودەدەن، بە تایبەت پلەی گەرمی و بڕی باران. بۆ بەدیهێنانی ئەو ئامانجەش، توێژینەوەكە دابەشكراوە بۆ دوو تەوەرەی سەرەكی، ئەوانیش (تایبەتمەندییە جوگرافییەكانی ناوچەی لێكۆڵینەوە، شیكردنەوەی هەڵبەزودابەزی توخمەكانی ئاووهەوا لە قەزای سۆران) لە كۆتاییدا و دوای شیكردنەوەی داتاكانی پەیوەست بە ناوچەی لێكۆڵینەوە، لێكۆڵینەوەكە گەیشتە ئەو ئەنجامەی كە هەڵبەزودابەز سیفەتێكی دیاری ئاووهەوای ناوچەی لێكۆڵینەوەیە، بە شێوەیەك كە ڕێژەی هەڵبەزودابەزی ساڵانە لە پلەی گەرمیی ناوچەی لێكۆڵینەوە لە ماوەی وەرگیراودا دەگاتە (%3.98) ، لە كاتێكدا ڕێژەی هەڵبەزودابەزی لە بڕی باران ئەنجامەكەی (27.6%، 26.5%، 32.0%) بووە، بۆ هەریەكە لە وێستگەكانی سۆران و سیدەكان و خەلیفان. 

A Geographical Analysis of the Fluctuations in Temperature and rainfall in Soran District between 2002-2021

Climate and the changes in its components are considered essential since they affect the water resources, agriculture, environment and many other aspects of human life. This research which is a scientific attempt tries to evaluate and analyses the fluctuations in temperature and rainfall in Soran district between the years (2002-2021), in which the fluctuations of climate are analyzed and its factors are provided. This research aims at identifying the amount and the nature of the changes occuring in the climate of the area, particularly, temperature and rainfall. For this reason, the research is divided into two parts: (geographical characteristics of the studied area and analyzing the fluctuations of the climate components in Soran area.). Finally and after analyzing the data of the studied area, the research concluded that the fluctuation is a main characteristic of the studied area climate؛ the percentage of annual fluctuation in climate in the studied area is (%3, 98) within the taken duration, while the percentage of rainfall fluctuations (%27.6, %26.5, %32.0), for each and every stations in Soran, Sidakan and Khalifan.

شیكردنەوەی جوگرافیی هەڵبەزودابەزی پلەی گەرمی و باران لە قەزای سۆران لەنێوان ساڵانی (2002-2021) توێژینەوەیەكە لە ئاووهەوای پراكتیكی

إن تغير المُناخ وعناصره له بالغ الأهمية، لإنه يتأثر على موارد المائية و الزراعية و البيئية و كذلك يتأثر على نواحي أخرى من الحياة البشرية. تناولت هذه الدراسة تحليل التذبذب لدرجات الحرارة والامطار في قضاء سوران لفترة المدروسة بين (2002-2021). وقد تم من خلاله تحليل الانحراف والتذبذب المناخي ومن ثم بيان العوامل المسببة لذلك التباين، يهدف الدراسة الى تحديد مقدار و الحاصلة في حالة المناخ منطقة الدراسة خصوصا لعنصري الحرارة والمطر و كشف عن تلك التغيرات. ولأجل تحقيق الهدف المنشود من الدراسة فقد جاءت على محورين رئيسيين هما (الخصائص الجغرافية لمنطقة الدراسة، و تحليل التذبذب لعناصر المُناخ في قضاء سوران) وأخيرا بعد تحليل البيانات المتعلقة بموضوع ومنطقة الدراسة, توصل الدراسة الى أن التذبذب صفة متلازمة لمناخ منطقة الدراسة, اذ بلغ نسبة التذبذب السنوي لدرجات الحرارة خلال مدة الدراسة حوالي (%3.98)، بينما بلغت نسبة التذبذب السنوي للأمطار (27.6%، 26.5%، 32.0%) لكل من محطات (سوران، سيدكان، خليفان)

شیكردنەوەی جوگرافیی هەڵبەزودابەزی پلەی گەرمی و باران لە قەزای سۆران لەنێوان ساڵانی (2002-2021) توێژینەوەیەكە لە ئاووهەوای پراكتیكی

ئاووهەوا و گۆڕانکاری توخمەکانی بایەخی زۆریان هەیە، چونکە کاردەکەنە سەر دەرامەتی ئاوی و کشتوکاڵ و ژینگە و زۆر لایەنی تری ژیانی مرۆڤ. ئەم توێژینەوەیە هەوڵێكی زانستییە، دەربارەی شیكردنەوەی هەڵبەزودابەزی پلەی گەرمی و باران لە قەزای سۆران لەنێوان ساڵانی (2002-2021). كە تێیدا شیكردنەوە بۆ لادان و هەڵبەزودابەزی ئاووهەوایی كراوە و هۆكارەكانی خراونەتەڕوو. ئامانج لەم توێژینەوەیە دەستنیشانكردنی بڕ و سروشتی ئەو گۆڕانكارییانەیە كە لە ئاووهەوای ناوچەكەدا ڕوودەدەن، بە تایبەت پلەی گەرمی و بڕی باران. بۆ بەدیهێنانی ئەو ئامانجەش، توێژینەوەكە دابەشكراوە بۆ دوو تەوەرەی سەرەكی، ئەوانیش (تایبەتمەندییە جوگرافییەكانی ناوچەی لێكۆڵینەوە، شیكردنەوەی هەڵبەزودابەزی توخمەكانی ئاووهەوا لە قەزای سۆران) لە كۆتاییدا و دوای شیكردنەوەی داتاكانی پەیوەست بە ناوچەی لێكۆڵینەوە، لێكۆڵینەوەكە گەیشتە ئەو ئەنجامەی كە هەڵبەزودابەز سیفەتێكی دیاری ئاووهەوای ناوچەی لێكۆڵینەوەیە، بە شێوەیەك كە ڕێژەی هەڵبەزودابەزی ساڵانە لە پلەی گەرمیی ناوچەی لێكۆڵینەوە لە ماوەی وەرگیراودا دەگاتە (%3.98) ، لە كاتێكدا ڕێژەی هەڵبەزودابەزی لە بڕی باران ئەنجامەكەی (27.6%، 26.5%، 32.0%) بووە، بۆ هەریەكە لە وێستگەكانی سۆران و سیدەكان و خەلیفان. 

داگرتنەکان

هێشتا داتای داگرتن بەردەست نییە.

چۆنییەتی بەکارهێنانی سەرچاوە

أحمد أحمد سعید, and رسول ئازاد عثمان. 2024. “شیكردنەوەی جوگرافیی هەڵبەزودابەزی پلەی گەرمی و باران لە قەزای سۆران لەنێوان ساڵانی (2002-2021) توێژینەوەیەكە لە ئاووهەوای پراكتیكی”. گۆڤاری توێژەر 6 (2): 1035-76. https://doi.org/10.31918/twejer.2362.24.

ئەو توێژینەوانەی ئەم نوسەرە کە زۆرترین جار خوێندراونەتەوە.

توێژینەوە هاوشێوەکان

1-10 لە 49

تۆ دەتوانیت گەڕانی پێشکەوتو کارا بکە بۆ دۆزینەوەی توێژینەوە هاوشێوەکان بەکار بهێنیت بۆ ئەم توێژیینەوەیە.