توێژینەوەی ڕەسەن

کارلێکەکانی سنوور بەزاندن و گەشەپێدانی هەمەلایەنەی شارە سنوورییەکان

  • بڵاو کرایەوە 2024-12-23
  • ژمارە بەرگ 7 ژمارە 3 (2024): بەرگی 7 - ژمارە 3
  • DOI ناسێنەری سەرچاوە دیجیتاڵییەکان https://doi.org/10.31918/twejer.2473.53
  • Azad Hidayat Hasan Assistant professor Dr of Geography and rural Planning, Soran University, Erbil توێژەر
  • Jamshid Moloudi PhD of Geography and Urban Planning, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran توێژەر

پوختە

کارلێکەکانی سنوور بەزاندن و گەشەپێدانی هەمەلایەنەی شارە سنوورییەکان

ناوچە سنوورییەکان وەک بەشێک لە پێکهاتەی فەزایی وڵاتان دادەنرێت کە دەرفەتێکیان هەیە بەرەو گۆڕینی سیستەمی ئابووری ناوچەیی فرانتەیشناڵ. لەم پێوەندییەدا شارە سنوورییەکانی کوردستانی ئێران لە ساڵانی ڕابردوودا لە ڕێگەی بازاڕی سنووری هاوبەشی فەرمی و نافەرمی پێوەندی قووڵیان لەگەڵ لایەنەکانی دیکەی سنووردا هەبووە.

ئەم توێژینەوەیە ئامانجی لێکۆڵینەوەی پەیوەندی نێوان کارلێکەکانی سنوور بەزاندن و گەشەسەندنی شارەکانی بانە و مەریوانە. ئەمەش بە شێوازی چەندایەتی و ڕاپرسی لە ڕوانگەی دوو گروپی نمونەییەوە ئەنجامدرا، لەوانەش چالاکوانانی بازرگانی سنووری و سەرۆکی بنەماڵە.

بە پشت بەستن بە ئەنجامەکان، کارلێکەکانی سنوور بەزاندن لەو ناوچەیەی کە لێکۆڵینەوەی لەسەر دەکرێت، زیادبوونیان بەخۆوە بینیوە، بەتایبەتی دوای ڕووخانی ڕژێمی بەعس لە عێراق. هەروەها دۆزینەوە وەسفییەکان بەهاکانی مامناوەندی 3.26 و 3.11یان بۆ چالاکوانانی بازرگانی سنوور بەزاندن و سەرۆکی خێزانەکان لە ڕووی گەشەپێدانی شارەکانەوە بە ڕێککەوت نیشان دا. پاشان لە وەڵامی پرسیاری سەرەکی توێژینەوەکەدا، پەیوەندییەکی بەرچاو لە نێوان کارلێکەکانی دەرەوەی سنوور و گەشەسەندنی شارەکانی شارە سنوورییەکان دۆزرایەوە. ئەم پەیوەندییە لە ئاستی ناوەندیدا هەڵسەنگێنراوە. بەپێی ئەنجامەکانی پەیوەندی پیرسۆن هەروەها دەریانخست کە کارلێکە ئابوورییەکان لە نێوان ڕەهەندە جیاوازەکانی کارلێکەکانی سنووربەزێندا بەرزترین پەیوەندی لەگەڵ پێکهاتەکانی گەشەپێدانی شارەکاندا هەیە

کلیلە وشەکان: کارلێکەکانی سنوور بەزاندن، گەشەپێدانی شار، شارە سنوورییەکان، بانە، مەریوان.

Transborder Interactions and the Comprehensive Development of Border Cities

Border areas are considered as some part of the spatial structure of the countries with an opportunity towards changing the transnational regional economic system. In this regard, the border cities of Iranian Kurdistan have had deep relations with other sides of the border through formal and informal joint border markets in previous years. This study aims to explore the relationship between transborder interactions and the development of Baneh and Marivan cities. This was done by quantitative and survey methods from the perspectives of two sample groups, including border trade activists and family heads. Based on the results, transborder interactions in the region under study have experienced an increase, especially after the fall of the Ba'ath regime in Iraq. The descriptive findings also showed mean values of 3.26 and 3.11 for transborder trade activists and family heads in terms of urban development, respectively. Then, in response to the main research question, a significant correlation was found between transborder interactions and the urban development of border cities. This correlation has been evaluated at the intermediate level. According to the Pearson correlation results also showed that economic interactions among different dimensions of transborder interactions hold the highest correlation with components of urban development.

کلیلە وشەکان: transborder interactions, urban development, border cities, Baneh, Marivan.

التفاعلات عبر الحدود والتنمية الشاملة للمدن الحدودية

تعتبر المناطق الحدودية جزءًا من البنية المكانية للدول التي لديها فرصة لتغيير النظام الاقتصادي الإقليمي العابر للحدود. وفي هذا الصدد، كانت للمدن الحدودية في كردستان الإيرانية علاقات عميقة مع جوانب أخرى من الحدود من خلال أسواق حدودية مشتركة رسمية وغير رسمية في السنوات السابقة.

تهدف هذه الدراسة إلى استكشاف العلاقة بين التفاعلات عبر الحدود وتطور مدينتي بانه ومريوان. وقد تم ذلك من خلال الأساليب الكمية والمسحية من وجهات نظر مجموعتين من العينة، بما في ذلك نشطاء التجارة الحدودية ورؤساء الأسر.وبناءً على النتائج، شهدت التفاعلات عبر الحدود في المنطقة قيد الدراسة زيادة، وخاصة بعد سقوط نظام البعث في العراق. وأظهرت النتائج الوصفية أيضًا قيمًا متوسطة بلغت 3.26 و3.11 لنشطاء التجارة عبر الحدود ورؤساء الأسر من حيث التنمية الحضرية على التوالي. ثم، استجابةً للسؤال البحثي الرئيسي، تم العثور على ارتباط مهم بين التفاعلات عبر الحدود والتنمية الحضرية للمدن الحدودية. وقد تم تقييم هذا الارتباط على المستوى المتوسط. وبحسب نتائج معامل ارتباط بيرسون، أظهرت أيضًا أن التفاعلات الاقتصادية بين الأبعاد المختلفة للتفاعلات عبر الحدود تتمتع بأعلى ارتباط بمكونات التنمية الحضرية.

کلیلە وشەکان: التفاعلات عبر الحدود، التنمية الحضرية، المدن الحدودية، بانه، مريوان.

کارلێکەکانی سنوور بەزاندن و گەشەپێدانی هەمەلایەنەی شارە سنوورییەکان

ناوچە سنوورییەکان وەک بەشێک لە پێکهاتەی فەزایی وڵاتان دادەنرێت کە دەرفەتێکیان هەیە بەرەو گۆڕینی سیستەمی ئابووری ناوچەیی فرانتەیشناڵ. لەم پێوەندییەدا شارە سنوورییەکانی کوردستانی ئێران لە ساڵانی ڕابردوودا لە ڕێگەی بازاڕی سنووری هاوبەشی فەرمی و نافەرمی پێوەندی قووڵیان لەگەڵ لایەنەکانی دیکەی سنووردا هەبووە.

ئەم توێژینەوەیە ئامانجی لێکۆڵینەوەی پەیوەندی نێوان کارلێکەکانی سنوور بەزاندن و گەشەسەندنی شارەکانی بانە و مەریوانە. ئەمەش بە شێوازی چەندایەتی و ڕاپرسی لە ڕوانگەی دوو گروپی نمونەییەوە ئەنجامدرا، لەوانەش چالاکوانانی بازرگانی سنووری و سەرۆکی بنەماڵە.

بە پشت بەستن بە ئەنجامەکان، کارلێکەکانی سنوور بەزاندن لەو ناوچەیەی کە لێکۆڵینەوەی لەسەر دەکرێت، زیادبوونیان بەخۆوە بینیوە، بەتایبەتی دوای ڕووخانی ڕژێمی بەعس لە عێراق. هەروەها دۆزینەوە وەسفییەکان بەهاکانی مامناوەندی 3.26 و 3.11یان بۆ چالاکوانانی بازرگانی سنوور بەزاندن و سەرۆکی خێزانەکان لە ڕووی گەشەپێدانی شارەکانەوە بە ڕێککەوت نیشان دا. پاشان لە وەڵامی پرسیاری سەرەکی توێژینەوەکەدا، پەیوەندییەکی بەرچاو لە نێوان کارلێکەکانی دەرەوەی سنوور و گەشەسەندنی شارەکانی شارە سنوورییەکان دۆزرایەوە. ئەم پەیوەندییە لە ئاستی ناوەندیدا هەڵسەنگێنراوە. بەپێی ئەنجامەکانی پەیوەندی پیرسۆن هەروەها دەریانخست کە کارلێکە ئابوورییەکان لە نێوان ڕەهەندە جیاوازەکانی کارلێکەکانی سنووربەزێندا بەرزترین پەیوەندی لەگەڵ پێکهاتەکانی گەشەپێدانی شارەکاندا هەیە

کلیلە وشەکان: کارلێکەکانی سنوور بەزاندن، گەشەپێدانی شار، شارە سنوورییەکان، بانە، مەریوان.

داگرتنەکان

هێشتا داتای داگرتن بەردەست نییە.

چۆنییەتی بەکارهێنانی سەرچاوە

Hasan, Azad Hidayat, and Jamshid Moloudi. 2024. “کارلێکەکانی سنوور بەزاندن و گەشەپێدانی هەمەلایەنەی شارە سنوورییەکان”. گۆڤاری توێژەر 7 (3): 1451-93. https://doi.org/10.31918/twejer.2473.53.

ئەو توێژینەوانەی ئەم نوسەرە کە زۆرترین جار خوێندراونەتەوە.

توێژینەوە هاوشێوەکان

1-10 لە 58

تۆ دەتوانیت گەڕانی پێشکەوتو کارا بکە بۆ دۆزینەوەی توێژینەوە هاوشێوەکان بەکار بهێنیت بۆ ئەم توێژیینەوەیە.