پەیوەندیی نێوان زیادبوونی ژمارەی دانیشتوان و بەکارهێنانی ئاو لە قەزای شەقڵاوە
چکیده
پەیوەندیی نێوان زیادبوونی ژمارەی دانیشتوان و بەکارهێنانی ئاو لە قەزای شەقڵاوە
لە ئێستادا بەکارهێنان و زیادبوونی پێداویستیی ئاو یەکێکە لە بابەتە گرنگ و هەستیارەکان و لەسەر ئاستی جیهان بایەخێکی زۆری پێدەدرێت، بە تایبەتیش بەهۆی زیادبوونی دانیشتوان و زیادبوونی داواکاری لە سەری. ئامانج لەم توێژینەوەیە بریتییە لە دەستنیشانکردنی زیادبوونی پێداویستیی ئاو لە قەزای شەقڵاوە لە ڕێگەی زیادبوونی ژمارەی دانیشتوانی قەزاکە بە شارنشین و گوندنشینەوە لە ماوەی (١٢) ساڵدا لە نێوان ساڵانی (٢٠٠٩-٢٠٢٠)، و کۆی پێداویستیی ئاوی تاک لە ڕۆژێکدا لە هەمان ماوەدا. میتۆدی بەکارهێنراو لەم توێژینەوەیەدا بریتییە لە میتۆدی بەراوردکاری (المقارنة)، و میتۆدی شیکاری (تحلیل)، و میتۆدی ئاماری هاوکۆلکەی پەیوەندیی پێرسۆن (Pearson Correlation Coefficient)، هەروەها داتای دانیشتوانی قەزاکەمان وەرگرتووە لە ماوەی (٢٠٠٩- ٢٠٢٠) لەگەڵ پێداویستیی ئاویان بەپێی پێوەری عێراقی کە پێوەرێکە وەزارەتی پلاندانانی عێراق لە ساڵی (١٩٨٦) بۆ پارێزگاکانی عێراقی دایناوە. لە کۆتایی توێژینەوەکەدا گەشتین بەم دەرئەنجامانە؛ ژمارەی دانیشتوانی قەزاکەش لە ماوەی (١٢) ساڵدا (٤٠١٦٢) کەس زیادی کردووە، بەمەش خواست لەسەر ئاو و بەکارهێنانی زیاتر بووە بە بڕی (١٢٧٨٣٦٧٠ لیتر) لە ڕۆژێکدا. لە ڕووی سەرچاوەی ئاویشەوە بە پلەی یەکەم پشت بە ئاوی ژێرزەوی دەبەستێت، پەیوەندییەکی هاوڕێکی ئەرێنیی بایەخدار (R= 1 0.001>P) هەیە بە ئاراستەی ڕاستەوانەی موجەب لە نێوان زیادبوونی دانیشتوان و بەکارهێنارانی ئاو.
The Relationship Between Rise of Population and Water Consume in Shaqlawa District
Nowadays, the use and increase of water demand is one of the most important and sensitive issues and is given great attention worldwide. Particularly, with the rise of population number and increasing the demand on it. The goal of this study is to identify the increase in water demand in Shaqlawa district as a result of the district's population growth, both urban and rural, over the 12 years between 2009 and 2020, as well as the total per capita water demand during the same period. The methods used in this study are the comparative method, the analytical method, and the Pearson Correlation Coefficient. We also received data on the district's population from 2009 to 2020, as well as their water needs according to the Iraqi standard, which was established by the Iraqi Ministry of Planning in (1986) for Iraqi provinces. We came to the following conclusions at the end of the study: the district's population has increased by 40,162 people in the last 12 years, increasing the demand for water by 12,783,670 liters per day. In terms of water resources, it is primarily dependent on groundwater. There is a significant positive correlation (R=10.001>P) in the positive direction between population growth and water use.
پەیوەندیی نێوان زیادبوونی ژمارەی دانیشتوان و بەکارهێنانی ئاو لە قەزای شەقڵاوە
إنّ استخدام الماء وزيادة الحاجة إليه في الوقت الحالي إحدى الموضوعات الهامة والحساسة, ويهتمون بها على مستوى العالم بسبب زيادة السكان وزيادة الطلب عليه. إنّ الهدف الأساسي في هذا البحث هو التعرف على زيادة الطلب للماء في قضاء شقلاوة وذلك عن طريق معرفة زیادة عدد سكانها وفق مدنها وقُرّاها في مدّة 12 سنة في فترة بين (2009-2020) ثم تحديد حاجة الفرد للمياه في يوم واحد في هذه الفترة الزمنية. إنّ المنهج المستخدم في هذا البحث هو المنهج المقارن والمنهج التحليلي, وكذلك المنهج الإحصائية لمعامل ارتباط بيرسون (Pearson Correlation Coefficient) وكذلك أخذنا عدد سكان هذا القضاء في فترة مابين (2009-2020) مع حوائجهم للمياه حسب المقياس العراقي الذي وضعهم سنة 1986 للمحافظات العراقية. في نهاية هذا البحثت وصلنا إلى هذه النتائج : زاد عدد سكان هذا القضاء في مدّة 12 سنوات (40162) فرد لذلك زاد الطلب على المياه و استخدامه بنسبة (12783670) لتر في يوم واحد. و من حیث الموارد المائیة، فهي تعتمد بشكل أساسي علی المیاه الجوفیة، وهناك علاقة ارتباط موجبة معنویة (R= 1 0.001>P) في الاتجاه الایجابي بین النمو السكاني و استخدام المیاه.
پەیوەندیی نێوان زیادبوونی ژمارەی دانیشتوان و بەکارهێنانی ئاو لە قەزای شەقڵاوە
لە ئێستادا بەکارهێنان و زیادبوونی پێداویستیی ئاو یەکێکە لە بابەتە گرنگ و هەستیارەکان و لەسەر ئاستی جیهان بایەخێکی زۆری پێدەدرێت، بە تایبەتیش بەهۆی زیادبوونی دانیشتوان و زیادبوونی داواکاری لە سەری. ئامانج لەم توێژینەوەیە بریتییە لە دەستنیشانکردنی زیادبوونی پێداویستیی ئاو لە قەزای شەقڵاوە لە ڕێگەی زیادبوونی ژمارەی دانیشتوانی قەزاکە بە شارنشین و گوندنشینەوە لە ماوەی (١٢) ساڵدا لە نێوان ساڵانی (٢٠٠٩-٢٠٢٠)، و کۆی پێداویستیی ئاوی تاک لە ڕۆژێکدا لە هەمان ماوەدا. میتۆدی بەکارهێنراو لەم توێژینەوەیەدا بریتییە لە میتۆدی بەراوردکاری (المقارنة)، و میتۆدی شیکاری (تحلیل)، و میتۆدی ئاماری هاوکۆلکەی پەیوەندیی پێرسۆن (Pearson Correlation Coefficient)، هەروەها داتای دانیشتوانی قەزاکەمان وەرگرتووە لە ماوەی (٢٠٠٩- ٢٠٢٠) لەگەڵ پێداویستیی ئاویان بەپێی پێوەری عێراقی کە پێوەرێکە وەزارەتی پلاندانانی عێراق لە ساڵی (١٩٨٦) بۆ پارێزگاکانی عێراقی دایناوە. لە کۆتایی توێژینەوەکەدا گەشتین بەم دەرئەنجامانە؛ ژمارەی دانیشتوانی قەزاکەش لە ماوەی (١٢) ساڵدا (٤٠١٦٢) کەس زیادی کردووە، بەمەش خواست لەسەر ئاو و بەکارهێنانی زیاتر بووە بە بڕی (١٢٧٨٣٦٧٠ لیتر) لە ڕۆژێکدا. لە ڕووی سەرچاوەی ئاویشەوە بە پلەی یەکەم پشت بە ئاوی ژێرزەوی دەبەستێت، پەیوەندییەکی هاوڕێکی ئەرێنیی بایەخدار (R= 1 0.001>P) هەیە بە ئاراستەی ڕاستەوانەی موجەب لە نێوان زیادبوونی دانیشتوان و بەکارهێنارانی ئاو.